Criminelen pesten

posted in de Volkskrant

Criminelen pesten

Fraude via internet is onuitroeibaar. De politie staat machteloos, maar je kunt ook in de tegenaanval gaan. Lars Anderson beschrijft zijn eigen treitercampagne. De Volkskrant|VONK

Niet zomaar een mail: ik heb 950.000 Britse ponden gewonnen in de Yahoo Mail Lottery. Drie bedrijven (Microsoft, Yahoo en AOL) vieren in 2013 een verjaardag – god weet welke – en zes mensen zijn uitgekozen als winnaars, alleen omdat ze ‘aanwezig’ zijn op het internet. Als dat al niet verklapt dat je in de maling wordt genomen, dan toch wel dat deze bedrijven de online-losers zijn van het afgelopen decennium – zij hebben niets te vieren.

Ik ben een van de zes gelukkigen en het enige wat ik hoef te doen is een mail sturen met wat gegevens naar ene Mr. Alfred White. Het is een klassieke 419-scam, waarbij iemand aan de andere kant van de kabel me wil bedonderen. De term ‘four-one-nine’ verwijst naar een Nigeriaanse wet die fraude verbiedt en is in zwang geraakt omdat de fraudeurs bijna altijd Nigerianen zijn. ‘Alsof het in de genen zit,’ zegt John Weston van interfraud.org, een adviesgroep tegen fraude. ‘Zelfs als je gevallen uit Polen of Londen onderzoekt, is het brein uiteindelijk een Nigeriaan.’

Opsporingsdiensten staan machteloos tegen deze praktijken en hebben weinig zin in dergelijke zaken. Door de internationale structuren zijn ze ingewikkeld, bovendien levert onderzoek meestal niets op.

Uit onvrede over die machteloosheid neemt een groeiende groep internetters zelf initiatief door de criminelen met contra-aanvallen lastig te vallen. Scam-baiting heet deze groeiende digitale sport. De scam-baiters verzamelen zich op fora zoals 419eater.com of 419baiter.com, en geven tips en delen ervaringen. Bij de eerste kun je ook een mentor aanvragen die je begeleid in het uitlokken en woedend maken van de scammers. Voor Ima Baeder, moderator van 419eater.com, gaat het erom zoveel mogelijk van hun tijd te verspillen. ‘De tijd die ze met jou bezig zijn, kunnen ze niet aan iemand anders besteden.’

Ik besluit de sport zelf te beoefenen en de eerste tip die de scam-baiters me geven is: doe het veilig en maak jezelf digitaal ontraceerbaar. Het blijven criminelen en die wil je niet aan de voordeur. Vooral niet omdat er ook veel scammende Nigerianen actief zijn in nabije steden als Amsterdam en Londen. Ze zitten volgens John Weston in zogeheten boilerrooms; een soort van callcenters vol laptops en telefoons van waaruit de scammails en -berichten worden verstuurd.

Mijn hackvriendje Henk zegt dat ik een IP-adres moet fingeren met een VPN-verbinding of door te werken met TorBrowser. Deze opensource-browser zorgt ervoor dat je niet te traceren bent. Eenmaal in het Torsysteem maak je bij Gmail of Yahoo een emailadres aan. Denk eraan: niets mag terugleiden naar jouw persoonlijke gegevens. ‘Stuur ook geen test-mail naar je eigen mailaccount,’ waarschuwt Henk. ‘Ook dan kunnen ze je pakken.’ Als laatste regel je met je nieuwe mailadres bij k7.net een internetnummer waar de criminelen je zogenaamd kunnen bellen – maar altijd een voicemail krijgen.

Business voorstel
Mr. Alfred White geeft geen sjoege. Mijn hoera-mail met hoe ‘hard ik die 950k wel niet kan gebruiken in tijden van economische crisis’ blijft onbeantwoord. Ik heb meer lads nodig, zoals de criminelen op de fora worden genoemd. Ima Baeder, verblijvend ergens aan de Amerikaanse westkust, zegt via Skype dat ik een catcher mail moet instellen. ‘Google “mugu guyman guestbook” en schrijf je anonieme mailadres in bij een van de gastenboeken. Binnen mum van tijd stromen de scammer mails binnen.’

Het feest blijkt oneindig; zaak om de zoetste druiven eruit te pikken. De meeste zijn geschreven in kinderlijk Engels: ‘I write this message from the button of my heart,’ schrijft wees Seku Balabanda die ‘de hele dag huilt en geen idee heeft waarom God hem zo hard aanpakt.’ Dat weet ik ook niet, schrijf ik terug, maar je hebt vast iets verkeerds gedaan. De Heer doet zoiets ten slotte niet voor niets.

Seku heeft een business voorstel; iets met goud en vele miljoenen. Ik mail hem dat ik ook wees ben en dat mijn ouders stierven bij de Lockerbie-affaire: ‘Twee wezen kunnen de wereld regeren!’ Ik probeer hem te laten geloven dat ik hem werkelijk geloof. Met vertragingstechnieken – ‘Mijn brein heeft de omvang van een cashewnoot, ik begrijp u niet’ – laat ik hem zijn berichten opnieuw formuleren; korter en krachtiger zodat hij me stap voor stap meeneemt door het proces. Dat kost hem tijd en is kennelijk ook frustrerend; na tientallen berichten over-en-weer bouncen mijn mails.

Contact leggen
Wat je schrijft, blijkt in dit beginstadium onbelangrijk. Ima Baeder laat soms haar 3-jarige dochter op een keyboard rammen en verstuurt het gebrabbel naar de scammers. Eén keer kreeg ze een reactie in verschillende talen; de zender had geprobeerd via Google Translate de taal van het gebrabbel te achterhalen.

Een beetje sarren is inderdaad kinderlijk leuk. Zoals bij de corrupte bankmedewerker Gordon Ramsey van Credit Suisse. Hij vindt het onterecht dat de miljoenen van een al jaren dode cliënt na verjaring worden vrijgegeven en geïnd door zijn baas. Ik geef hem groot gelijk en zeg hem te willen helpen. Maar, bezweert Gordon, alles moet (zoals bij elke scam) in het grootste geheim. ‘De bank mag niet weten dat ik erachter zit’, schrijft hij. In de mail staan ook de gegevens van zijn baas, die ik weer moet aanschrijven met de mededeling dat ik de begunstigde ben. De complete mail, inclusief Gordons naam, forward ik naar zijn baas. Meteen erna een paniekmail naar Gordon: ‘Ik heb je per ongeluk verraden! Ze weten dat jij het bent!’ Gordon (die uiteraard ook de rol van zijn baas speelt) houdt zich dom en beveelt: ‘Ga door, ga door! Ik heb niks van ze gehoord.’

Om de lijnen sneller warm te krijgen pakken sommige scammers het persoonlijk aan. Busola Abubakar wil een nieuw leven beginnen met mij in Port Republic, New Jersey, want daar woon ik. Ze moet alleen nog even met mijn hulp de geheime schat opeisen die haar dode vader heeft ondergebracht bij een beveiligingsbedrijf in Rome. Daarna komt ze in Jersey studeren. Dat komt goed uit, schrijf ik: ‘Ik ben professor in sociale wetenschappen. Je kunt me vertrouwen – ik hoef slechts 10 procent van de beloofde 28 miljoen dollar.’

Romance samming
Busola is een romance-scammer die via grooming, vrij vertaald ‘op zuigende wijze’, een relatie met je probeert op te bouwen. De berichten zijn erg persoonlijk, en het contact kan maanden duren. Om scammers bezig te houden volgt Ima Baeder dezelfde tactiek: ‘Elke bait verander ik in een liefdesverhaal. Je moet ze off-track krijgen, op een door jou bepaald spoor.’ Baeder heeft ooit een scammer twee jaar lang aan het lijntje gehouden – haar grootste prestatie, vindt ze zelf.

Romanticus Busola voegt al snel een foto van zichzelf mee in haar mail. Ze wil met me trouwen. ‘Heb je een eigen bedrijf?’ vraagt ze. Ja, zeg ik, en vergeet dat ik professor ben. ‘Ik heb een treinbedrijf genaamd The Roadrunner.’ Ook schrijf ik blij te zijn dat ze pas 27 jaar is; dat is als snoep voor een 47-jarige machinist.

Ondertussen probeer ik ene Philip Johnson ‘op safari’ te krijgen, volgens Baeder het ultieme doel van scam-baiting. Zorg dat ze jou gaan bellen. Of nog beter, lok ze naar het vliegveld met de belofte van geld of een cadeau. ‘Niets is mooier dan een mail te krijgen met de woorden: ‘WAAR WAS JE???’,’ zegt Baeder. ‘Om dan te antwoorden: ‘Vlucht gemist. Morgen ben ik er. Echt!’’

Die safari’s zijn alleen moeilijker dan gedacht. In de zes weken waarin ik deze sport beoefen, krijg ik alleen Philip Johnson van zijn stoel. Hij geeft via Western Union (WU), waar hij werkt, 950.000 Britse pond weg van een loterij.WU is niet toevallig ook de bank waarlangs pakweg 99 procent van al het fraudegeld wordt verstuurd; scammers kunnen er veilig en anoniem hun geld doorsluizen. Of zoals John Weston zegt: ‘De WU-kantoren collaboreren met de criminelen; zij verdienen het grote geld.’

Philip zegt dat ze mijn prijzengeld snel gaan overmaken. Maar eerst moet ik 475 dollar overmaken voor een obscure administratieve handeling bij de bank. Hier begint de 419-scam: of je goedkoop geld leent, een loterij wint of miljoenen erft; ze sturen je officieel ogende (maar pijnlijk amateuristisch gemaakte) documenten, die je ‘zo snel mogelijk’ terug moet sturen met je identiteitspapieren en een geldbedrag variërend van ruwweg 150 tot 5.000 dollar. Betaal je niet, dan sturen ze je een nieuw voorstel met een lager bedrag. Net zolang tot ze jouw grens vinden waarin je er geen al te groot risico in ziet, en je betaalt. En wie eenmaal die stap zet, zal sneller een tweede keer betalen, puur om de eerste investering eruit te halen.

Een legendarisch voorbeeld is de Amerikaanse psychotherapeut John Worley. Hij bleek ‘The Perfect Mark’, aldus een verhaal uit The New Yorker, en verloor 600.000 dollar en draaide door het verzilveren van naar hem opgestuurde valse cheques twee jaar de cel in.

Goed gemaakte nepsites
Philip speelt zijn rol uitermate geloofwaardig. Hij heeft de Western Union-website volledig nagebouwd. Daar kan ik controleren dat het prijzengeld voor me klaarstaat en vrijkomt als ik die 475 heb overgemaakt. Het ziet er gelikt en bonafide uit. Uiteraard is de bijgeleverde transactiecode nep, bevestigt ook een officieel Western Union-kantoor. De bediende achter het loket in Amsterdam Centraal zegt minstens twee keer per week mensen te ontvangen die erin tuinen en geld overmaken. ‘Als je hebberig bent, sluit je je ogen,’ zegt ze wijs.

Na pakweg twintig mails vol vertragingstechnieken en volkomen onbegrip, schrijf ik Philip triomfantelijk dat ik heb betaald. Hij reageert binnen tien minuten: ‘Het nummer werkt niet; ik heb het nu al tien keer gecheckt. Stuur de betaalstrook mee!’

‘Die ben ik kwijt,’ schrijf ik. ‘Ga naar een WU-kantoor!’ Volgens het IP-adres vanwaar hij zijn mails verstuurt, zit hij in de Nigeriaanse hoofdstad Lagos. Daar staat het gros van de fraudeurs ’s ochtends in lange rijen voor de wisselkantoren. Philip mailt een dag later: ‘Er was niks! Ik heb je gebeld! Waar was je! Stop met het verspillen van mijn tijd, leugenaar. Als je dit kantoor blijft lastigvallen, bel ik de politie!’

Busola heeft inmiddels ook tabak van mijn seksistische grappen en het gebrek aan vooruitgang in onze relatie. Daarnaast zijn we allebei pissig over het feit dat niemand geld verdient. ‘Ik vertrouw je niet meer,’ schrijf ik en citeer oud-president George W. Bush: ‘Now I have to hunt you down and smoke you out of your hole.’ Waarop Busola haar masker laat varen: ‘You are smoky monkey, Get out off me. Fuck up.’

Bankbediende Gordon Ramsey houdt zich na mijn verraad wijselijk stil. Misschien zijn sommige scammers gevoelig voor negativiteit. Daarin schuilt meteen de ironie van het scambaiten: je bent voortdurend aan het liegen en uitlokken. Best aardig hoor, criminelen van hun spoor leiden en hun tijd te verspillen. Maar verdomd, wat kost het mezelf veel tijd. En het voelt het nog nutteloos ook; na de bait zoeken ze gewoon weer een andere sukkel.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *